Nowe regulacje F-gazowe i współczynnik GWP czynnika R32
Podstawą prawną wprowadzanych zmian jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573, którego nadrzędnym celem pozostaje systematyczna redukcja emisji fluorowanych gazów cieplarnianych do atmosfery.
Ocenę środowiskową poszczególnych mediów roboczych oparto na wskaźniku GWP (Global Warming Potential), określającym potencjał tworzenia efektu cieplarnianego w odniesieniu do dwutlenku węgla.
Difluorometan, znany powszechnie jako czynnik chłodniczy R32, charakteryzuje się wskaźnikiem GWP na poziomie 675.
Choć stanowił bezpieczniejszy ekologicznie zamiennik starszych mieszanin pokroju R410A o parametrze przekraczającym dwa tysiące, w świetle nowych limitów unijnych również podlega procedurze wygaszania.
Od 1 stycznia 2027 roku zacznie obowiązywać zakaz wprowadzania do obrotu wybranych kategorii nowych urządzeń zawierających F-gazy o wartości GWP wynoszącej 150 lub więcej.
Przepisy różnicują jednostki pod kątem ich budowy hydraulicznej oraz chłodniczej, a także uwzględniają ewentualne wyjątki podyktowane wymogami bezpieczeństwa w określonych warunkach budowlanych.
Zakres ograniczeń od 2027 roku dla urządzeń typu monoblok i split
Przekroczenie granicznej daty 1 stycznia 2027 roku oznacza wstrzymanie pierwszego wprowadzania na rynek unijny fabrycznie nowych jednostek wykorzystujących czynniki o wartości GWP równej bądź wyższej niż 150.
Ograniczenia te zmuszają fabryki do przyspieszonego wdrażania jednostek na czynniki naturalne i obejmują następujące grupy urządzeń:
- samodzielne pompy ciepła typu monoblok o mocy nominalnej do 50 kW (zarówno do 12 kW, jak i w przedziale od 12 do 50 kW),
- pompy ciepła typu split w układzie powietrze–woda o wydajności do 12 kW.
Nowe regulacje dotyczą wyłącznie producentów oraz importerów dostarczających urządzenia do obrotu handlowego po raz pierwszy.
Kluczowe znaczenie ma w tym kontekście zagadnienie stanów magazynowych. Urządzenia, które trafiły legalnie do dystrybucji przed wejściem w życie zakazu, mogą być nadal sprzedawane i montowane w budynkach.
Po upływie dwunastu miesięcy od daty granicznej dalszy handel takimi egzemplarzami wymagać będzie udokumentowania faktu, że ich pierwotne wprowadzenie na rynek nastąpiło zgodnie z harmonogramem prawnym.
Brak nakazu demontażu i legalna eksploatacja
Unijne przepisy w żadnym punkcie nie nakazują demontażu, wyłączenia ani wymiany sprawnie funkcjonujących pomp ciepła z czynnikiem R32. Urządzenie zamontowane w obiekcie zachowuje pełne prawo do nieprzerwanej pracy tak długo, jak długo zachowuje techniczną zdatność i zaspokaja zapotrzebowanie budynku na ciepło.
Inwestor, który zdecydował się na montaż układu opartego na R32 przed wprowadzeniem obostrzeń rynkowych, nie podlega sankcjom ani kontrolom nakazującym wymianę źródła ogrzewania.
Zmiana regulacji produktowych nie unieważnia gwarancji producenta ani nie wpływa na prawną legalność odbioru technicznego instalacji.
Rzetelna znajomość brzmienia przepisów pozwala uniknąć niepotrzebnych wydatków i skutecznie uodparnia na agresywne komunikaty marketingowe nawołujące do przedwczesnej wymiany sprawnych urządzeń, które z powodzeniem mogą dostarczać ciepło przez kolejne sezony grzewcze, zapewniając komfort termiczny domownikom oraz przewidywalne koszty ogrzewania.
Serwis, napełnianie i dostępność czynnika po 2027 roku
Od 2027 roku nie wchodzi w życie żaden zakaz prowadzenia prac serwisowych przy instalacjach z czynnikiem R32.
Restrykcje dotyczące obsługi technicznej oraz zakazu uzupełniania ubytków obejmują wyłącznie substancje o bardzo wysokim wskaźniku GWP, wynoszącym co najmniej 2500, co w żaden sposób nie dotyczy R32 z wartością 675.
Użytkownicy mogą bez przeszkód zlecać okresowe przeglądy, próby ciśnieniowe, diagnostykę układu chłodniczego oraz ewentualne uzupełnianie czynnika w przypadku rozszczelnienia instalacji.
Wszystkie te czynności muszą być realizowane przez certyfikowanych instalatorów z ważnymi uprawnieniami F-gazowymi, dysponujących odpowiednim zapleczem technicznym do odzysku i przetłaczania gazu.
Dostępność samego czynnika R32 na potrzeby serwisowe jest zagwarantowana na wiele kolejnych lat, co zapewnia długofalową stabilność pracy kotłowni.
Czynniki naturalne: propan R290 w nowych inwestycjach
Równolegle z zaostrzaniem kryteriów wobec gazów fluorowanych dynamicznie rozwija się segment urządzeń wykorzystujących czynniki naturalne, w tym przede wszystkim propan oznaczany symbolem R290.
Wskaźnik GWP dla propanu wynosi zaledwie 3.
Ponieważ R290 nie jest zaliczany do grupy fluorowanych gazów cieplarnianych, wykonane w tej technologii urządzenia całkowicie omijają ograniczenia narzucane przez rozporządzenie F-gazowe.
Konstrukcje oparte na R290 montuje się przeważnie jako jednostki monoblokowe na zewnątrz budynku.
Rozwiązania te bez trudu osiągają wyższe temperatury zasilania, co ułatwia ich współpracę z tradycyjnymi grzejnikami w modernizowanych obiektach.
Wybór pompy na czynnik naturalny staje się logicznym wyborem dla inwestorów planujących budowę domu z myślą o wieloletniej perspektywie eksploatacyjnej, co jednak nie podważa sprawności i ekonomiki nowoczesnych jednostek na R32 pracujących w tysiącach polskich domów.
Źródło i zdjęcia: Galmet


Komentarze